პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემიისა (თსა) და აკონის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა უნივერსიტეტის საერთაშორისო დახმარების კვლევის ინსტიტუტის (IRIA) მიერ ერთობლივი კვლევა განხორციელდა. მკვლევართა გუნდმა შეისწავლა თბილისში მცხოვრებ ზრდასრულებში ჰაერის დაბინძურებასთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის რისკების აღქმა და ამ რისკებზე მათი ქცევითი რეაქციები.

2025 წლის ოქტომბერში ჩატარებული გამოკითხვის შედეგების მიხედვით, მოსახლეობაში ჰაერის დაბინძურებასთან დაკავშირებული მაღალი შეშფოთება ფიქსირდება, თუმცა ცოდნისა და შესაბამისი ქცევის დონე კვლავ არ არის მაღალი. გამოკითხულთა თითქმის 80%-მა გამოთქვა შეშფოთება ჰაერის დაბინძურების გავლენაზე როგორც პირად, ისე ოჯახის წევრების ჯანმრთელობაზე, ხოლო 68%-მა დაადასტურა მზადყოფნა, გადაიხადოს დამატებითი გადასახადები თბილისში ჰაერის დაბინძურების შემცირების მიზნით.

კვლევამ ასევე გამოავლინა მნიშვნელოვანი განსხვავებები სხვადასხვა ჯგუფებს შორის. კერძოდ, ახალგაზრდებმა და შედარებით უკეთესი ფინანსური მდგომარეობის მქონე პირებმა ჰაერის ხარისხის გაუარესებასთან დაკავშირებით უფრო მაღალი ინფორმირებულობა აჩვენეს, ხოლო გარკვეული ქრონიკული დაავადებების მქონე რესპონდენტებმა უფრო მეტად გამოთქვეს პირბადის გამოყენების მზაობა. მიუხედავად ამისა, შედეგები ცხადყოფს მნიშვნელოვან დისბალანსს ცნობიერებასა და რეალურ ქმედებებს შორის. მხოლოდ ინფორმირებულობა არ არის საკმარისი ჰაერის დაბინძურებისგან თავდაცვითი ქცევების დასანერგად.

თბილისში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკის ეფექტიანობისთვის აუცილებელია ძალისხმევის მიმართვა არა მხოლოდ ცნობიერების ამაღლებაზე, არამედ ამ ცოდნის პრაქტიკაში განხორციელებაზე. საჭიროა ეფექტიანი კომუნიკაცია და მიზნობრივი ინტერვენციები.

კვლევა განხორციელდა IRIA-ის სტუდენტების, სილვია ზანეტის და მანიჟა ხაკიმოვას მიერ, თსა-ს სტუდენტებთან ნანა ყაჭიურთან და მარიამ ქევხიშვილთან თანამშრომლობით. კვლევას ხელმძღვანელობდნენ პროფესორი მაკა მაღლაკელიძე (თსა) და პროფესორი გაბი ფელდმანი (IRIA).